ที่มาของ...ข้าวต้มกุ๊ย...

      

เจี๊ยะม้วย.....คำที่เด็กรุ่นใหม่อาจจะไม่เคยได้ยินคำคำนี้ แต่สำหรับบางคนแล้ว คำนี้ได้ยินมาตั้งแต่เด็กๆ เวลาที่อาม่าเรียกให้กินข้าวต้มด้วยกัน ซึ่งมักจะเป็นคำพูดติดหูสำหรับครอบครัวแต้จิ๋ว ซึ่งปัจจุบันนี้คำเหล่านั้นค่อยๆเลือนจางหายไปจากสังคมครอบครัวแต้จิ๋ว

แต่ถ้าหากจะพูดถึงข้าวต้มที่ทุกคนรู้จักกันมายาวนานตั้งแต่สมัยเด็กๆ จนถึงปัจจุบัน ไม่มีใครที่จะไม่รู้จักคำว่า “ข้าวต้มกุ๊ย” ซึ่งเมื่อพูดแล้วทุกคนต้องนึกถึงข้าวต้มร้อนๆ และเมนูกับข้าวต่างๆบนโต๊ะพับเก่าๆ วันนี้เราจะพาทุกคนไปรู้จักกับที่มาของข้าวต้มกุ๊ย ว่ามีที่มาเป็นอย่างไรและมาจากไหน ส่วนความเป็นมาอย่างไรและทำไมเราถึงต้องเรียกว่า “ข้าวต้มกุ๊ย” จากที่ได้สืบค้นรวบรวมข้อมูล วันนี้จะขอนำมาแชร์เล่าสู่กันฟังสำหรับที่มาที่น่าสนใจ

แรกเริ่มเดิมที “ข้าวต้มกุ๊ย” เป็นคำที่คนไทยเรียกเพี้ยนมาจากข้าวต้มพุ้ย ซึ่งคนรุ่นใหม่จะไม่คุ้นชิน    กับคำนี้ ซึ่งคำว่า “พุ้ย” ในภาษาจีนแต้จิ๋ว หมายถึง อากัปกริยา การเอาตะเกียบเขี่ยข้าวเข้าปาก ส่วนคำว่า “กุ๊ย” ในภาษาไทยนั้น หมายถึง คนเลว คนไม่ดี ซึ่งดูไม่เข้ากับข้าวต้มอันแสนอร่อยของเราเลย ดังนั้นเมื่อคนไทยได้ยินคนจีนพูดแล้วเอามาใช้ในการออกเสียงที่เพี้ยน แตกต่างกันไปจากคำว่า “ข้าวต้มพุ้ย” เป็น “ข้าวต้มกุ๊ย” นั่นเอง

ว่ากันว่า “ข้าวต้มกุ๊ย” เป็นอาหารหลักของคนชนชั้นแรงงาน รับจ้างแบกหาม ยกของ ซึ่งในอดีตคนจีนที่อพยพมาอาศัยอยู่ที่ไทยเป็นจำนวนมาก ในช่วงแรกๆ มักจะทำงานรับจ้างประเภทใช้แรงงานเป็นหลัก ซึ่งอาหารอย่างข้าวต้มกุ๊ย แน่นอนว่าเป็นอาหารที่ราคาไม่แพง ให้ข้าวและน้ำเยอะ กินกับกับข้าวไม่กี่อย่าง ทำให้คนทำงานกินอิ่มอยู่ท้องและมีแรงทำงาน แต่เนื่องจากในการทานข้าวต้มกุ๊ยในสมัยนั้นมีการดื่มสุราหรือทะเลาะวิวาทกันอยู่เสมอ ทำให้เมนูนี้ถูกเรียกว่าเป็นอาหารของกุ๊ย หรือกลุ่มอันธพาลหรือคนไม่ดีนั่นเอง

นอกจากนี้ “ข้าวต้มกุ๊ย” ยังถูกเรียกว่าเป็นอาหารของคนลากรถ อย่างที่บอกว่าในอดีตคนจีนที่อพยพมาทำงานในไทยส่วนใหญ่จะทำงานรับจ้างใช้แรงงาน ไม่ว่าจะเป็นรับจ้างแบกหาม ก่อสร้าง หรือลากรถ มีช่วงหนึ่งที่เรียก“ข้าวต้มกุ๊ย” แบบนี้ว่า “ชิ่วเชียม้วย” แปลว่า อาหารของคนลากรถ ซึ่งก็นับว่าเป็นอาชีพชั้นต่ำในสมัยนั้น จึงทำให้คนทั่วไปเรียกรวมกลุ่มคนพวกนี้ว่ากุ๊ยนั่นเอง พอมีคนทำอาชีพรับจ้างแรงงานจำนวนมาก ก็มีคนมาขายอาหารสำหรับคนกลุ่มนี้โดยเฉพาะ แต่พอนานไปคำว่า “ชิ่วเชียม้วย” ก็เริ่มเลือนจางหายไปและเหลือเพียงคำว่า “ข้าวต้มกุ๊ย” ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน

 ในสมัยก่อนจะมีการเปิดร้านอาหารในช่วงดึกสำหรับให้บริการคนที่สังสรรค์ สูบฝิ่น หรือออกมาจากการเที่ยวโคมเขียว และนักพนัน พอออกมาตอนดึก ท้องก็หิวก็ต้องหาอะไรทาน และด้วยความที่เป็นสถานที่อโคจร แสงไฟสลัวๆ มืดๆ จึงทำให้คนทั่วไปเหมารวมคนแบบนี้เป็นกุ๊ย เพราะฉะนั้นคนที่กินอาหารอะไรแบบนี้ก็มีแต่พวกกุ๊ย มันก็เลยเป็นภาพจำว่าเป็น“ข้าวต้มกุ๊ย” ไปโดยปริยายนั่นเอง

  แต่บ้างก็เชื่อว่าข้าวต้มเป็นอาหารหลักของชาวจีนที่อพยพมาไทย ได้นำอาหารชนิดนี้ติดตัวมาด้วย โดยเฉพาะในสมัยรัชกาลที่ 5 ชาวจีนส่วนใหญ่ค่อนข้างยากจน มีอาชีพรับจ้าง กรรมกรแบกหาม มักจะรวมตัวกันสังสรรค์หลังจากทำงาน ซึ่งมื้อเย็นนี้เองจะมีการกินข้าวไปดื่มเหล้าไปจนเมามายขาดสติ ก่อเรื่องทะเลาะวิวาทบ่อยครั้ง จนกลายเป็นภาพคุ้นชินของคนในพื้นที่และเรียกอาหารที่ชาวจีนกินว่า “ข้าวต้มกุ๊ย” นั่นเอง

 สำหรับเมนูข้าวต้มกุ๊ยนั้นประกอบด้วยข้าวต้มเปล่าๆเป็นจานหลัก รับประทานกับกับข้าวอื่นๆ ตามใจชอบเพื่อไม่ให้รสชาติจืดชืดจนเกินไป กับข้าวที่มักคุ้นเคยกันที่ทานคู่กับข้าวต้มกุ๊ย เช่น ผัดผักบุ้งไฟแดง ยำปลาสลิด ยำไข่เยี่ยวม้า ยำไข่เค็ม ต่างๆ เป็นต้น ซึ่งแต่ละร้านข้าวต้มนั้นก็จะคิดค้นเมนูเด็ดๆ มาเอาใจผู้คนส่วนใหญ่ให้แวะมาทานที่ร้าน เมนูแนะนำ เช่น ไส้เป็ดพะโล้ทอด ไส้หมูทอด หน่ำเลี๊ยบหมูสับ ออส่วน คะแหนงปลาเค็ม หมูสับต้มบ๊วย เป็นต้น ทั้งนี้ในปัจจุบันข้าวต้มกุ๊ยยังได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก และทานกันในช่วงเวลาตอนเย็น ตอนดึกๆ เป็นลักษณะการรวมตัวสังสรรค์กันเป็นครอบครัว หรือพบปะเพื่อนฝูงหลังเลิกงานของคนทั่วไป และการเปิดร้านข้าวต้มโต้รุ่งก็ยังตอบโจทย์สายปาร์ตี้ สายเที่ยวกลางคืน หรือผู้ที่เลิกงานดึกๆ อีกด้วย

        เป็นอย่างไรบ้างสำหรับที่มาของ“ข้าวต้มกุ๊ย” แต่ไม่ว่าที่มาของข้าวต้มนั้นจะเป็นอย่างไร แต่เมื่อได้ทานรสชาติที่แสนอร่อย วัตถุดิบคุณภาพชั้นดี เมนูหลากหลายสไตล์ไทย-จีนนานาชนิด กินแล้วอิ่มอยู่ท้องนั้น ก็ทำให้“ข้าวต้มกุ๊ย” เมนูง่ายๆ กลายเป็นเมนูโปรดของคนในปัจจุบันและนิยมรับประทานในทุกๆชนชั้นและหลากหลายเชื้อชาติ ทั้งนี้“ข้าวต้มกุ๊ย” ยังเป็นเมนูสากลที่สามารถได้รับรางวัลการันตีอีกด้วย เล่ามาถึงตรงนี้แล้ว เพื่อนๆชอบทาน“ข้าวต้มกุ๊ย” กับเมนูไหนกันมากที่สุด หรือเป็นเมนูที่ขาดไม่ได้เลย เวลาสั่งต้องเมนูนี้เท่านั้น สั่งได้โดยไม่ต้องดูเมนู สามารถพิมพ์มาแนะนำกันได้ตามด้านล่างนี้ได้เลยนะคะ ขอบคุณที่ติดตามกันนะคะ.....